De Gezonde Gemeente tools

Via ‘Gezonde Gemeente’ kan je gebruik maken van verschillende materialen. Je kan als gemeente alleen met deze materialen aan de slag of met hulp van je Logo. 

Het charter

Het charter is een document waarin je als gemeente je  intentie om werk te maken van een geïntegreerd lokaal gezondheidsbeleid publiek maakt. Het vormt de start van een autonoom traject van de gemeente. Het Logo kan ondersteunen volgens de gemaakte afspraken in de samenwerkingsovereenkomst.

De eerste officiële charters werden ondertekend op het symposium Gezonde Gemeente van 23 april 2013 in Mechelen. Nadien tekenen kan natuurlijk ook. Samen met je Logo bekijk je op welke manier je dit best organiseert. Misschien kan het wel intergemeentelijk? Op het interactieve kaartje vind je welke van je buurgemeenten al een ‘Gezonde  Gemeente’ zijn en welke gemeente je kan motiveren om er een te worden.

De samenwerkingsovereenkomst met het Logo

Het afsluiten van een samenwerkingsovereenkomst tussen je gemeente en je Logo is een must maar geen verplichting. Bekijk samen met het Logo of een samenwerkingsovereenkomst voor jullie kan en hoe die er dan moet uitzien.  In deze overeenkomst staan minstens:

  • de partijen
  • het doel van de samenwerkingsovereenkomst
  • de opdrachten van de partijen
  • de eventuele financiële consequenties
  • de duur van de samenwerkingsovereenkomst
  • de opzeggingsvoorwaarden van de samenwerkingsovereenkomst
  • de plaats en datum van ondertekening

Deze samenwerkingsovereenkomst zal per gemeente en per Logo verschillend zijn omdat men rekening houdt met draagkracht, ambities, context… De groeimeter kan hier een richting aangeven. De groeimeter kan bijvoorbeeld gebruikt worden om in de samenwerkingsovereenkomst een middellange (2015) en lange termijndoelstelling (2019) te formuleren waar beide partijen naar toewerken.

Download hier een voorbeelddocument van de samenwerkingsovereenkomst

Vlaggen en huisstijl

Steden en gemeenten die het charter ondertekend hebben, stimuleren we om het logo gezonde gemeente consequent te gebruiken op hun activiteiten. Daarom voorzien we voor jou naast het digitaal aanleveren van het logo en de huisstijl voor elke deelnemende gemeente en stad een pakket gepersonaliseerde vlaggen. Dit betekent dat op deze vlaggen niet alleen het logo ‘Gezonde Gemeente’ zal staan maar ook de naam van je gemeente zelf. Het pakket bestaat uit: 2 klassieke vlaggen (100x150) , 2 beachflags (225x50) en 2  pvc-banners (90x300). Het Logo bezorgt je dit materiaal.
De huisstijl bevat logo’s (zowel in PC als MAC formaat) en sjablonen die je vrij kan gebruiken in je interne en externe communicatie.

De lokale behoeftebevraging

Eenmaal het charter ‘Gezonde Gemeente’ ondertekend, kan je er voor  kiezen een lokale bevraging te organiseren die bij je inwoners. De bevraging toetst wat men van het huidige lokale gezondheidsbeleid vindt en wat men van het toekomstige gezondheidsbeleid verwacht. Deze bevraging is een instrument dat past in de fase van ‘omgevingsanalyse’, wat de eerste stap is bij het opmaken van het meerjarenplan 2014-2019.
We ontwikkelden 3 verschillende opties (qua aanpak en kostprijs) en bieden je bij elk van deze opties ondersteuning op maat aan.

  • Optie 1: een gemeentelijke steekproef o.b.v. het bevolkingsregister (schriftelijk & digitaal)
  • Optie 2: een digitale bevraging via een digitale mailing
  • Optie 3: een schriftelijke bevraging via het gemeentelijk infoblad

De verschillende opties met meer uitleg en prijzen.

De cijferkorf

Een belangrijk instrument om lokale beleidsmakers  verder te overtuigen van het nut van een gezonde gemeente voor de komende legislatuur is de cijferkorf. De korf geeft je lokaal cijfermateriaal over gezondheid.
Met een basiscijferkorf voor jouw gemeente kan je je eigen gemeente spiegelen aan provinciale en Vlaamse cijfers.

Het steunpunt Sociale Planning van de provincie Limburg maakte met de met hulp van VIGeZ vzw, VAD vzw en het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid een applicatie waarmee je automatisch lokale en bovenlokale gezondheidscijfers en grafieken op maat van je gemeente kan genereren. Hieronder vind je wat duiding:

Zijn deze cijfers wetenschappelijk correct?

Omdat deze applicatie bestaande databanken koppelt en samenbrengt, krijg je met twee muisklikken heel wat interessante gezondheidsinfo waarvoor je vroeger dagen op zoek moest. Het zijn dus de exacte broncijfers en geen extrapolaties en dus correct. Het volstaat om je provincie en gemeente te selecteren (of de gemeente in te vullen (al naargelang je excelversie)) en de applicatie  genereert automatisch de cijfers en grafieken.  Klik hiervoor op de verschillende tabbladen. Die cijfers en grafieken kan je dan gebruiken, mits vermelding van het betrouwbaarheidsinterval, in je omgevingsanalyse voor de beleids- en beheerscyclus. Je Logo helpt je graag bij de interpretatie van deze data. Ook kan je deze cijfers aftoetsen bij relevante beroepsgroepen (bv. huisartsen, specialisten, preventiewerkers centra geestelijke gezondheid…) en op burgerfora. Zo vergroot je meteen ook het draagvlak voor je gemeentelijk gezondheidsbeleid.

Waarom vind je niet voor elke indicator cijfers tot op gemeenteniveau?

Dat niet elk cijfer tot op gemeentelijk niveau beschikbaar is heeft enerzijds te maken met het feit dat niet voor alle indicatoren cijfers op lokaal niveau beschikbaar zijn. Anderzijds is het ook zo dat wanneer deze cijfers toch beschikbaar zouden zijn het vaak gaat over kleine aantallen en dus niet geschikt zijn om hierover wetenschappelijke conclusies (bv. trends) te trekken. Ook de privacy speelt hierin een rol. Als er bijvoorbeeld in een gemeente 3 gevallen van aandoening X zijn, weet je bijna meteen over wie het gaat. Dit kan dus niet.  Tenslotte is het ook zo dat de onderlinge verschillen tussen het merendeel van de Vlaamse gemeenten niet zo groot zijn (enkele centrumsteden buiten beschouwing gelaten). Dus wat voor jouw gemeente geldt, geldt meestal ook voor je buurgemeente.

Komen er nog indicatoren bij?

Later op het jaar komt hier hoogstwaarschijnlijk een nog meer grafische en interactieve toepassing naar analogie met lokale statistieken. Maar in tussentijd kan je alvast  met deze Excel aan de slag. Tenslotte zorgen wij bij nieuwe cijfers (bv. zomer 2013 voor de cijfers rond alcohol, cannabis en andere drugs) voor een  permanente update van deze applicatie.

Klik hier om deze applicatie te starten

Gemeenten uit Limburg kunnen wel al terecht op nieuwste toepassing. Hierin is ook data terug te vinden uit de provinciale milieu-gezondheidsenquête. Klik hier.

Het betrouwbaarheidsinterval (Engels: confidence interval (CI)) wordt gebruikt om aan te geven hoe zeker je bent van een geschatte waarde. Het is een interval waar binnen je verwacht dat de werkelijke waarde ligt. Formeel zegt het interval iets over welke waardes verwacht worden als een experiment meerdere keren herhaald zou worden. Vaak wordt het 95% betrouwbaarheidsinterval gebruikt. Hiermee zeg je eigenlijk: stel ik zou mijn onderzoek 100 maal herhalen, dan verwacht ik dat de werkelijke waarde (parameter) minstens 95 keer binnen het (voor ieder onderzoek apart opgestelde) 95% betrouwbaarheidsinterval ligt.
(bron)

De groeimeter

De groeimeter bouwt voort op de evaluatiecriteria van het pilootproject ‘label Gezonde Gemeente’ uit de zorgregio Gent en de kritische succescomponenten van het Project ‘Zot Van Gezond’.  Zo ontstaat er dus een model met 5 groeistappen (van starter tot uitmuntend) en 7 componenten waarin men kan groeien.  De 7 componenten zijn:

  • Langetermijnvisie
  • Intersectorale samenwerking & netwerking
  • Burgerparticipatie
  • Capaciteit & bestuurskracht
  • Communicatie
  • De gemeente als voorbeeld
  • Een mix van acties

Download de groeimeter

De gezondheidsmatrix

De gezondheidsmatrix helpt je als gemeente een zicht te krijgen op de spreiding van de verschillende acties en beleidsmaatregelen in je gemeente. De gezondheidsmatrix vertrekt van het idee dat een goed beleid zowel oog heeft voor sensibilisering, regelgeving, structurele ondersteuning, zorg en begeleiding. En dit zowel naar de algemene bevolking, naar bijzondere doelgroepen als naar het eigen personeel.  Gebruik in je stuurgroep de gezondheidsmatrix in combinatie met de groeimeter voor het maken van een momentopname in je gemeente en voor het bepalen van doelstellingen op middellange en lange termijn.

Gezondheidsmatrix gezonde gemeente

Meer info over de gezondheidsmatrix

7 Tipfiches over 7 succescomponenten van een Gezonde Gemeente

Op zoek naar concrete tips voor, literatuur over en achtergrond bij elk van de 7 succescomponenten van Gezonde Gemeente? Lees dan zeker onze 7 tipfiches over bijvoorbeeld het ontwikkelen van een langetermijnvisie, het vergroten van je bestuurskracht of je lokaal bestuur als voorbeeld. Je vindt er zowel makkelijke als meer uitdagende tips maar steeds haalbaar voor elke Gezonde Gemeente met ambitie. Reken ook op je Logo om je hierin verder te begeleiden. Elk Logo beschikt zelfs over fiches die per Logo gepersonaliseerd zijn zodat je perfect weet welke services zij jou kunnen bieden.

Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie vzw

G. Schildknechtstraat 9
1020 Brussel
Tel. 02 422 49 49
Fax. 02 422 49 59
www.vigez.be

Partners